Visie Bibliotheek Wijchen 2016-2019

Ruimte voor inspiratie, creatie en participatie

De Essentie

Ontmoeten, Uitnodigen, Talenten, Inspiratie, Reuring, Kennismaken, Meedoen, Verbinden. Je kunt er niet omheen als je de bibliotheek in Wijchen bezoekt. Letterlijk zijn deze woorden te vinden op de muren van de op 1 mei 2015 geopende hoofdvestiging in ’t Mozaïek. Figuurlijk zijn het termen die de leidraad vormen voor de inzet en uitstraling van het bibliotheekwerk in de komende jaren. Meer compact vatten we ze samen tot inspireren, creëren en participeren.

Een nieuw gebouw, een nieuwe start? Ja en nee. Ja, want een nieuwe plek biedt nieuwe kansen. Ja, want de frisse open uitstraling zorgt voor nieuwe dynamiek. Nee, want we gaan als bibliotheek vooral ook door op de al ingeslagen weg. Nee, want een gebouw is niet perse leidend voor datgene waar we met het bibliotheekwerk voor staan.

Waar we voor staan is ruimte bieden aan de lokale gemeenschap. Natuurlijk gaat het bij ruimte om de openbare voor iedereen toegankelijke fysieke plek die de bibliotheek is en blijft. Een groot goed waar we trots op zijn. De nieuwe locatie nodigt meer dan ooit uit om binnen te stappen, zomaar of omdat we nieuwsgierig maken. Maar het begrip ruimte omvat veel meer. Het gaat wat ons betreft vooral om inwoners van Wijchen die zelf ruimte pakken om zich persoonlijk te ontwikkelen, samen te komen, toevallig te ontmoeten, kennis te delen, verbindingen te maken. Dit alles vanuit ieders eigen achtergrond, talent en behoefte. Wij geloven erin dat juist het samenbrengen van al die individuele krachten, inwoners zelf maar ook Wijchen als geheel op vele vlakken verder brengt. Daar zet de bibliotheek zich voor in.

De Beweging

Er is veel onrust in en om de bibliotheekwereld. Uitgebreide verhalen over de vraag ‘waar moet het naar toe met de bibliotheek’ zijn beschikbaar. Het rapport van de commissie Cohen van begin 2014 is een goed voorbeeld. Opvallend bij al die beschouwingen is één ding. In die turbulentie verandert de kern van de opdracht van de bibliotheek niet wezenlijk. Om Cohen te citeren:

‘De kern van de opdracht van de bibliotheek is dat zij bijdraagt aan en de basis vormt voor de kennis- en informatiesamenleving. Haar opdracht bestaat uit het stimuleren, ondersteunen en faciliteren en toerusten van burgers om mee te kunnen doen in en bij te kunnen dragen aan de moderne kennissamenleving.’[i]

Wat echt fundamenteel verandert is de wijze van invulling van dat bibliotheekwerk. Van het passief aanbieden van kennis via allerlei bronnen naar het creëren van een actieve Wijchense kennisagenda en – omgeving. Met die omslag zijn we natuurlijk al lang bezig. De collectie, fysiek en steeds meer digitaal, blijft een belangrijke grondstof. Onze focus ligt op het bieden van inspiratie, aanzetten tot (co-)creatie, ondersteuning bieden om te kunnen participeren. Onze bestaande missie vat bovenstaande krachtig samen: wij vergroten en verrijken de leefwereld van de inwoners van de gemeente Wijchen. Dat staat.


[i] Rapport ‘Bibliotheek van de toekomst, knooppunt voor kennis, contact en cultuur’ (januari 2014).

De Uitgangspunten

Onze manier van werken in de komende jaren is gebaseerd op een aantal uitgangspunten.

  • De wensen en behoeften van de inwoners van Wijchen staan centraal.
    Dit vraagt om een goede lokale antenne en het inspelen op (ad hoc) initiatieven vanuit bewoners en organisaties. De participatie van lokale denktanks is daarbij vanzelfsprekend en cruciaal.
  • Het doel van het bibliotheekwerk staat centraal. We leveren een bijdrage vanuit onze inhoud.
    We maken keuzes binnen de vele mogelijkheden die we voor het bibliotheekwerk binnen Wijchen zien. Keuzes vanuit kracht, keuzes vanuit realisme, keuzes uit (financiële) noodzaak.
  • We blijven ruimte bieden aan de ontwikkeling van de specifieke talenten die in iedere inwoner schuilt. We kijken veel breder dan de kernactiviteiten rond taalontwikkeling en mediawijsheid.
    Het concept en de leidraad van de Bibliotheek van 100 talenten bouwen we uit van de jeugd naar volwassenen. Ruimte geven, participatie, verbinding zoeken met de collectie zijn daarbij sleutelbegrippen.
  • In aansluiting op onze gemeentelijke opdracht hebben we speciaal aandacht voor kwetsbare groepen binnen Wijchen. Tegelijkertijd zijn we er nadrukkelijk voor alle Wijchenaren.
    We gaan op zoek naar concrete manieren om verschillende groepen bij elkaar te brengen, juist omdat we geloven dat 1 + 1, 3 kan worden.
  • Samenwerking met (lokale) partners is de toekomst, daar zetten we op in.
    Doordat we als bibliotheek onderdak hebben gevonden in ’t Mozaïek, dienen zich nieuwe kansen op partnerschappen aan. Letterlijk zitten interessante partijen  onder hetzelfde dak. Bij het vullen van onze agenda zoeken we actief naar mogelijkheden voor samenwerking.
  • We blijven innovatief en agendasettend, we dagen uit.
    Als kennisorganisatie is het aan ons om niet alleen vragen te beantwoorden maar ook juist vragen aan de lokale gemeenschap te stellen. Door verrassende programmering, het bieden van beleving en inzet van nieuwe concepten zorgen we voor die uitdaging. 

De Inhoud

De bibliotheekwet benoemt de vijf kernfuncties voor het bibliotheekwerk.[i] Deze functies zijn de kapstok voor onze inzet. Doorkruisend is er een aantal thema’s dat we extra aandacht geven in de periode 2016-2019.

Ons partnerschap met de voorschoolse instellingen en het onderwijs is een belangrijke pijler. Van ons mag er een tandje bij. We zetten in op minder vrijblijvendheid en het steviger neerzetten van leesbevordering en mediawijsheid in beleid. Nu het Maaswaal College (VMBO) letterlijk om de hoek zit bij de bibliotheek gaan we in brede zin op zoek naar samenwerkingsmogelijkheden.

Naast het formele onderwijs zien we de onstuitbare opkomst van het non-formele leren. Mensen delen kennis en volgen cursussen over tal van onderwerpen zonder dat daar iets als een diploma aan verbonden is. Bibliotheek Wijchen gaat nadrukkelijk een rol nemen rond dat non-formele leren. Vanuit de lokale behoefte gaat de bibliotheek aan de slag. Niet per se in alle opzichten zelf maar vooral ook door ruimte (in brede zin) te bieden aan inwoners, partners en aanbieders.

We gaven al aan de boer op te gaan. Achtergrond is dat we als bibliotheek zichtbaar willen zijn in de hele gemeenschap. Meer gerichte activiteiten bij en met partijen (scholen, verzorgingstehuizen, burgergroepen, bedrijfsleven) is het streven.

In maart 2015 is vanuit drie ministeries het meerjarige Actieprogramma Tel mee met Taal gelanceerd.[ii] Focus ligt op laaggeletterdheid en taalontwikkeling. Kwetsbare groepen in Wijchen gaan we, waar mogelijk met steun vanuit het Actieprogramma en vanuit het bestaande regionale  Bondgenootschap Laaggeletterdheid, verder op weg helpen.

Aansluiting van het bibliotheekwerk op de gemeentelijke taken in het Sociaal Domein wordt uitgebreid. Wij zorgen dat de bibliotheek, vanuit haar eigen kennis en kunde, een zichtbare bijdrage levert aan belangrijke thema’s  als werk, gezondheid, (jeugd)zorg, preventie, sociale cohesie etc.

Uitwerking van de hier genoemde speerpunten, en anderen, zal plaatsvinden in het beleidsplan 2016-2019 dat in het najaar van 2015 wordt gemaakt.


[i] Voor officiële wettekst zie: Staatsblad, jaargang 2014, nummer 470.

[ii] http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2015/03/06/actieprogramma-tel-mee-met-taal.html

 

De Organisatie

Benadrukt is dat we als bibliotheek de kennis en kunde van de Wijchense samenleving zelf willen aanboren. Daarbij noemden we al de collectie als belangrijke grondstof bij het vervullen van die opdracht. Maar er is nog een essentieel onderdeel: onze eigen mensen. Wij als bibliotheekmedewerkers, betaalde kracht of vrijwilliger, zijn dé ambassadeurs van hetgeen we willen overdragen. Juist wij moeten dus inspiratie bieden, aanzetten tot (co-)creatie en participatiemogelijkheden ondersteunen. Dat vraagt om een houding die zich laat samenvatten in samenwerkend, ondernemend en vernieuwend. De eerste stappen zijn gezet maar we zijn er nog niet. Inzet is dat elk contact met de bibliotheek waar, waarover en wanneer dan ook, een glimlach op het gezicht tovert.

Tot slot

Ruimte bieden voor inspiratie, creatie en participatie daar draait het de komende jaren voor de bibliotheek Wijchen om. Maar het mes snijdt aan twee kanten. Want wij dagen Wijchen vooral ook uit om ons te blijven voeden. Prikkel ons, dwing ons te creativiteit, spreek ons aan. In die wisselwerking zien we toekomst. Een toekomst waar we ontzettend veel zin in hebben.